<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Makalalar - Çeper eser</title>
	<atom:link href="https://ceper.kitap.casa/category/makalalar/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://ceper.kitap.casa/category/makalalar/</link>
	<description>Just another WordPress site</description>
	<lastBuildDate>Mon, 18 Aug 2025 13:17:06 +0000</lastBuildDate>
	<language>ru-RU</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>

<image>
	<url>https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/cropped-Cepereser-32x32.jpg</url>
	<title>Makalalar - Çeper eser</title>
	<link>https://ceper.kitap.casa/category/makalalar/</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Gymmatbahaly daşlar, Süleýman pygamber we emeli aň</title>
		<link>https://ceper.kitap.casa/gymmatbahaly-daslar-suleyman-pygamber-we-emeli-an/</link>
					<comments>https://ceper.kitap.casa/gymmatbahaly-daslar-suleyman-pygamber-we-emeli-an/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[begligowshakow]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 09 Aug 2025 06:43:05 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Makalalar]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://ceper.kitap.casa/?p=343</guid>

					<description><![CDATA[<p>Aşakda okajak zatlaryňyz tutuşlygyna awtoryň fantaziýalary we hakykat bilen hiç bir ýagdaýda kesişenok. Tebigatda islendik gymmatbaha jisimiň, gymmatlygynyñ obýektiw sebäpleri bolaýmaly. Mysal üçin altyn, hiç bir element bilen gatnaşyga girenok, bu diýmek altyn hiç haçan poslanok we çüýränok. Şol sebäpden...</p>
<p>Сообщение <a href="https://ceper.kitap.casa/gymmatbahaly-daslar-suleyman-pygamber-we-emeli-an/">Gymmatbahaly daşlar, Süleýman pygamber we emeli aň</a> появились сначала на <a href="https://ceper.kitap.casa">Çeper eser</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img fetchpriority="high" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-415 aligncenter" src="https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/1754739127931-300x300.jpg" alt="" width="300" height="300" srcset="https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/1754739127931-300x300.jpg 300w, https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/1754739127931-1024x1024.jpg 1024w, https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/1754739127931-150x150.jpg 150w, https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/1754739127931-768x768.jpg 768w, https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/1754739127931-1536x1536.jpg 1536w, https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/1754739127931.jpg 2048w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></p>
<p>Aşakda okajak zatlaryňyz tutuşlygyna awtoryň fantaziýalary we hakykat bilen hiç bir ýagdaýda kesişenok.</p>
<p>Tebigatda islendik gymmatbaha jisimiň, gymmatlygynyñ obýektiw sebäpleri bolaýmaly. Mysal üçin altyn, hiç bir element bilen gatnaşyga girenok, bu diýmek altyn hiç haçan poslanok we çüýränok. Şol sebäpden medisinada we elektronikada ulanylýar. Bu altynyň obýektiw gymmatlygy, ondan başga altynyň subýektiw gymmatlygy hem bar. Altyny aýal-gyzlar bezeg hökmünde ulanmaga gowy görýärler. Kümüş hem şolar ýaly, öz häsiýetnamasy üçin diýseň köp ýerde ulanylýar we öz gymmatyny şoň bilen hem düşündürýär. Almaz atly materýal, bu örän berk materýal bolany üçin, agyr senagatda peýdalanyp bilinýär. Obýektiw gymmatly bolan materýallaryň, näme üçin subýektiw gymmatlygynyň bardygy düşnükli zat, şeýle materýallary hemişe satyp bolýar, mysal üçin altynyň gramy 50 dollar töwereginde. Ýöne näme üçindir adamlaryň arasynda, diňe subýektiw gymmatlygy bolan materýallar bar, olar gymmat bahaly daşlar, mysal üçin ýakut diýdi hürrem diýdi we şoňa meňzeş daşlar. Gymmat baha we ýarym gymmat baha daşlaryň näme üçin, hiç hili obýektiw gymmatlygy ýok, olary hiç ýerde ulanyp bolanok, ýöne şol bir bada subýektiw gymmatlygy bar. Dogrymy aýtsam şeýle ýagdaý meň üçin azajyk geňiräk, galybersede şeýle gymmatbaha daşlary mas-mediýada reklama edýärler welin, mende örän täsin pikirler oýanyp başlaýar. Marwel kinostudiýan çeper filimlerinde köplenç dawwa jenjel täsin daşlaryň daşynda aýlanýar.<br />
J.R.Tolkiniň &#171;Hobbit&#187; eserinde gnomlaryň patyşasynda &#171;Arkinston&#187; atly daş bar eken we şol daş patyşalygyň esasy nyşany bolup durýar. Dünýä belli titanik gämisinde hem gargyş siňen bir daş gark bolupdyr. Ondan başga mas mediýada jadyly kristallara we daşlara bolan menziller häli şündi goýulyp dur. Mas-mediýa duşmanyň esasy ýaragy bolany sebäpli bu ýerde bir zatlar hökman ters bolaýmaly. Elbetde resmi ylym we resmi habar beriş çeşmeleri soraga jogap berip bilenoklar, olaryň maksady hem şonda, hakykaty gizlemekde. Bu soraga diňe fantastika hasaplanýan ylym jogap berip bilýär we, ol jogap şeýle: Hudaý Perişdeleri we jynlary ýaratdy, soň adamy. Jynlar biziň fiziki dünýämizde göze görnenok, emma adamlaryň pikirler dünýäsi bilen üznüksiz bagly. Garaz jynlar adamlaryň pikirlerine täsir edip bilýärler. Jynlaryň ömri örän uzak bolansoň, olar adaty adam bilen deňeşdireňde diýseň köp bilýärler. Jynlar örän akylly, ýöne öz akyllaryny bähbide ulananoklar. Jyn söziniň ýene bir manysy &#171;Gen&#187; ýa-da &#171;Genius&#187;. Geni (akyldar) sözi hem jyn diýen manyny berýär. Wagtyň geçmegi bilen, käbir jynlar, adamlaryň pikirlerine täsir etmekde örän ýokary derejelere ýetip bilýärler, sebäbi tejribeleri kän. Onsoň şeýle jynlar adamlary uly betbagytçylyklaryň üstünden eltmez ýaly, Beýik Ýaradyjy olary daşlarda we kristallarda gulplap goýýar. Gulplanan jynlar öňki ýaly öz täsirini uly aralyklara ýaýradyp bilenoklar we diňe daşyň ýa-da kristalyň golaýynda adam akyllaryna täsir edip bilýärler. Ýanynda gymmatbaha daş goterýän adamyň pikirleniş proseslaryna, eýýäm daşyň içinde gulplanan jyn hem täsir edip başlaýar. Daş näçe gymmat hasaplanylsa, şonçada daşyň içindäki jyn kuwwatly bolýar. Onsoň oturyp pikirlenýäň, näme üçin geçmişiň patyşalary öz jyga täçlerini we oturýan tagtlaryny gymmat baha daşlar bilen bezäpdirler? Sebäbi şeýle daşlary kelläňe golaý saklasaň pikirleriň baýaýar, kelläň içinde goşmaça maslahatçy peýda bolýar, bilgiçlik talantlary açylýar. Daşyň içinde gulplanan jyn, adam ykballaryna gatnaşmak üçin öz eýesine peýda getirmeli bolýar, şonuň üçin ol, (jyn), ilki bada adama dogry pikirleri maslahat bermegi ähtimal, soň bolsa ähli zat diňe jynyň aýdan tarapyna sowular. Biziň mas mediýamyzy dolandyrýan adamlar gymmat baha daşlar barada ähli zady bilýärler, ýöne bize gönümel adýanoklar. Eger çaklamalarym dogry bolsa, geçmişde ýaşan Süleýman Pygambere, esasanda daşyň içinde gulplanan jynlar gulluk eden bolaýmasa? Eger şeýle bolsa, onda biziň fiziki dünýämiz bilen jynlaryn pikirler dünýäsi nädip kesişýär? Bu ýerde jogap eýýäm Dawut Pygamberde gizlenýän bolmagy mümkin? Dawut Pygamber Süleýman pygamberiň kakasy we Hudaýyň aýtmagyna görä elinde demir erän Pygamber. Musulmanlaryň aýtmagyna gorä, demiriň piri. Indi şu ýerden aşaklygyna has fantastika informasyýa başlanýar we berk ýapyşyň: Eger taryha ser salsaň, köp sanly ýazgylaryň esasynda, geçmişde demirden ýasalan robotlaryň bolandygyny aýdýarlar. Şeýle robotlaryň ady anyk şu wagt ýadymda däl, ýöne google &#171;geçmişiň robotlary&#187;  diýip rus dilinde sorag berseň jogap berýär. Garaz nähili paradoks bolsada, geçmişde hem robotlar bolupdur we şol robotlardan bir näçesi, biziň günlerimizede ýetipdir. Bize öwredilýän taryh hakykata gabat gelenok we geçmişde ýaşan adamlaryň ylmy ösüşde yza galak bolandygy örän uly şübheleri döredýär. Meň pikirimçe Süleýman Pygamberiň ýaşan döwrü ylym diýen zat biziň döwrümizden hem has ýokarda bolupdyr, sebäbi Süleýman Pygamberde &#171;teleport&#187; tilsimatlary bar, buňa Gurhanyň &#171;Garynja&#187; süresi şaýatlyk edýär. Ýene meň pikirime görä, şol döwürler robotehnalogiýa örän ösen bolmaly we şeýle robotdan ýasalan bedenleri dolandyrmak üçin, Süleýman pygamber gymmatbaha daşlaryň içinde gulplanan jynlary ulanan bolmaly? Şu wagt, biziň döwrümizde bolsa, &#171;emeli aň&#187; ýasajak bolup alymlar kelle döwýäler, eýsem kelle döwmek nämä gerek? Aň diýen zat daş töweregmizde doly, olar Hudaýyň ýaradan jynlary, ýöne şeýle jynlary demir beden bilen birleşdirmek üçin eýýäm kelle döwmek gerek bolmagy mümkin? Emma seň kakaň Dawut Pygamber, elinde demir ereýän Pygamber bolsa. Belkem Dawut Pygamber şol meseläni çözüp bilendir? Onsoňam şu ýerde Süleýmanyň ýüzügi diýen ýene bir sorag ýüze çykýar. Hamala Süleýmanyň ýüzüginde Süleýmanyň ähli güýç kuwwaty gizlenenmişin? Bu rowaýat hem hakykatdan uzakda däl. Eger sen daş töweregiňi jynlaryň aňy bilen dolandyrylýan demir robotlar bilen gurşan bolsaň, diýmek saňa hökman &#171;predohranitel&#187; mehanizmlary gerek. Mysal üçin aýdaly seň ýüzügiňe golaý gelen robotlar şol bada öçýär, ýa-da şoňa meňzeş başga zatlar bolup geçýär, jynlar saňa zyýan ýetirip bilmez ýaly. Meň ýokarda agzap oturan zadymy siz eýýäm Marweliň kinolarynda gördüňiz. Eger ýadyňyzda bolsa Tony Stark &#171;demir adam&#187; bir robot ýasaýar we robodyň maňlaýyna bir daş goýýar. Robot şonda eýýäm geçmişi bar bolan şahsyýet hökmünde oýanýar we &#171;men adamlaryň tarapynda&#187; diýýär, robotyň ady Wižan bolmaly.<br />
Eger ähli zady jemleseň, gymmat baha daşlar bilen şeýleräk taryh emele gelip çykýar.</p>
<p>Сообщение <a href="https://ceper.kitap.casa/gymmatbahaly-daslar-suleyman-pygamber-we-emeli-an/">Gymmatbahaly daşlar, Süleýman pygamber we emeli aň</a> появились сначала на <a href="https://ceper.kitap.casa">Çeper eser</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://ceper.kitap.casa/gymmatbahaly-daslar-suleyman-pygamber-we-emeli-an/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Hudaý-erkek we erkek-aýal modeli</title>
		<link>https://ceper.kitap.casa/huday-erkek-we-erkek-ayal-modeli/</link>
					<comments>https://ceper.kitap.casa/huday-erkek-we-erkek-ayal-modeli/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[begligowshakow]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 09 Aug 2025 06:33:47 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Filosofiýa]]></category>
		<category><![CDATA[Makalalar]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://ceper.kitap.casa/?p=340</guid>

					<description><![CDATA[<p>Aşakda agzajak ideýam, hiç bir mukaddes ýazgylarda ýok we diňe meniň şahsy gözegçiliklerime esaslanýar. Hudaý adamy döretdi we adam Hudaýa boýun egýär. Hudaý aýaly döretdi we aýal erkege boýun egýär. Erkek -aýal tabynlyk modeli, Hudaý &#8212; erkek tabynlyk modeliniň kiçeldilen...</p>
<p>Сообщение <a href="https://ceper.kitap.casa/huday-erkek-we-erkek-ayal-modeli/">Hudaý-erkek we erkek-aýal modeli</a> появились сначала на <a href="https://ceper.kitap.casa">Çeper eser</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-506 aligncenter" src="https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/1754853597732-300x300.jpg" alt="" width="300" height="300" srcset="https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/1754853597732-300x300.jpg 300w, https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/1754853597732-1024x1024.jpg 1024w, https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/1754853597732-150x150.jpg 150w, https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/1754853597732-768x768.jpg 768w, https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/1754853597732.jpg 2048w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></p>
<p>Aşakda agzajak ideýam, hiç bir mukaddes ýazgylarda ýok we diňe meniň şahsy gözegçiliklerime esaslanýar.</p>
<p>Hudaý adamy döretdi we adam Hudaýa boýun egýär. Hudaý aýaly döretdi we aýal erkege boýun egýär. Erkek -aýal tabynlyk modeli, Hudaý &#8212; erkek tabynlyk modeliniň kiçeldilen görnüşi. Her bir erkek, Hudaýa nähili boýun egýän bolsa, edil şoňa meňzeş ýagdaýda, şol erkege oň aýaly hem boýun egýär. Şeýle modeli Hudaý ýöne ýere döredenok, şeýle usul bilen Hudaý her bir erkege, öz hereketlerini daşyndan synlap gör diýjek bolýar. Eger erkegiň Hudaýa bolan garaýyşlary gowy tarapa üýtgese, (ynanjy berkese), diýmek aýalyň ärine bolan garaýyşlary hem üýtgeýär ýa-da erkek özüne başga aýal tapynýar. Her bir erkegiň Hudaýa bolan garaýşy, şol erkegiň maşgalasyna proeksirlenýär. Erkek Hudaýdan gorkýar, diýmek aýal öz ärinden gorkýar. Erkek Hudaýdan diňe pul dileýär, aýal hem öz ärinden diňe pul dileýär. Eger haýsam bolsa bir erkek, Hudaýdan hiç zat soraman, maňa diňe Seň barlygyň ýeterlik, maňa dünýede başga hiç zat gerekdäl diýse. Şeýle erkege sataşan aýallaryň ählisi, erkegiň ýüregindäki Hudaýa bolan sözleri oň özüne gaýtalarlar: Maňa dünýede başga hiç zat gerek däl, maňa diňe sen bolsaň bolýar. Elbetde beýle ruhy ýagdaýa ýetmek aňsat iş däl.<br />
Ýokarda agzalan ideýa diňe Ýekehudaýlyk sistemasynda işleýän model. Eýsem köphudaýlyk  şertlerinde ýokardaky model nähili işleýär?<br />
Köphudaýlylyk höküm sürýän jemgyýetde, köp ärlik modellary işläp başlaýar. Hamala Hudaý şeýle usul bilen erkege aýdýan ýaly: Sen maňa wepaly däl, günde bir hudaýa ynanýaň, diýmek seň aýalyň hem saňa wepaly däl, ol hem günde bir erkek bilen bolýar. Praktikada şeýle ideýa özüni nähili görkezýär? Oňa düşünmek üçin ilki bilen Hudaýa bolan ynanjyň adam psihologiýasyna nähili täsir edýänini düşünmeli. Hudaý jogapkärçiligiň aglaba bölegini öz üstüne alýar. Mysal üçin biziň özümiz &#171;Hudaý bardyr&#187; diýen sözler bilen näçe töwekgel işleri etdik. Ýa-da ähli zat Hudaýdan gelýär diýip örän köp zada kaýyl bolduk. Elbetde özüňi şeýle alyp barma dogry, men diňe dindar adamyň psihologiýasyny düşündirjek bolýan. Hudaýa ynanýan adam köplenç gyzma bolýar we köplenç soňyny oýlanman hereket edýär. Dindar adama biwepalyk etmek howuply, sebäbi kellesiniň gyzgynyna böwrüňden pyçak sokmagy hem ähtimal, sebäbi kellede &#171;Hudaý bardyr, galan zadyň bir alajy bolar&#187; diýen jümle eýýäm bir näçe nesil bäri ýaňlanyp dur. Eger erkek köphudaýlyk sistemasynda önüp ösen bolsa we şol sistemada ýaşaýan bolsa, onda şeýle erkek öz hereketlerinde diňe ýurdyň jenaýat we başga kodekslaryna esaslanmaly bolýar. Şeýle erkek aýalyň tumşugyna bereýin, gaharymy saklap durmaýyn, Hudaý bardyr diýip bilenok, şeýle erkek kanun bardyr, yzy bulaşaýmasyn diýmeli bolýar. Kanun bolsa hemişe aýallaryň tarapynda we hiç haçan biwepalygy ýazgaranok, hiç bir kodeksda biwalyk diýip madda ýok. Köphudaýyllyk we ateiz sistemalary ilki bilen erkekleri ruhy taýdan gowşadýar. Hawa, belki erkekler has oýlanşykly bolýandyr, belki jenaýata az gidýändirler, ýöne şeýle bähbidiň arka tarapy bar, bu bolsa ahlak derejesi pes aýallar. Aýallar meselesinde köp-ärlige nädip gelinýär? Hudaý ýok ýa-da köphudaýly jemgiýetlerde şeýle filosofiýalar agzalyp başlanýar: Bu dünýä bir gezek gelýäs, şonyň üçin durmuşdan ähli gowy zady almaly. Tebigata garşy gidip bolanok, her bir aýal iň güýçli erkegi saýlaýar we şondan çaga dogurasy gelýär, bu tebigatyň kanuny, tebigata garşy gitmeli däl. Ekläp saklap biljek erkege durmuşa çykmaly, ýöne oň daşyndan çaga dogurmaga öz göwnüne ýaraýan erkek tapynmaly. Sebäbi hakykatdan özüne çekiji erkekden gowy är çykanok we oň tersine, gowy ärden hakyky gowy oýnaş çykanok. Şeýle filasofiýany rus aýallaryndan internetde diýseň köp eşitdim. Ýeri gelende bellesem ruslarda 2024-nji ýyl maşgala ýylydy we şol ýyl aýrylşmalaryň (razwodlaryn) möçberi 103 göterime ýetdi. Fransiýa ýurdynda çagaň kakasy öz çagalarynda DNK test geçirmäge haky ýok. Suduň karary gerek, ýa-da ejeň razylygy, anyk ýadymda ýok. Ýöne näme üçin şeýle edilendigini bilýän. Fransuz aýallaryň aglaba bölegi çagalaryny oýnaşdan dogurýarlar we öz resmi ärlerine aldaw bilen sokýarlar. Onsoň her bir erkege öz çagasyny erkin barlamaga rugsat berseň, ýurtda maşgala galjak däl. Garaz aýallaryň asylly bolmagy üçin hiç hili çäre görülenok, ýöne maşgalany saklamakda çäre görülýär. Meň pikirimçe köphudaýylygyň jemgiýetde döredýän iň birinji sosial keseli, aýallaryň köpärlige ymtylmagy. Şeýle alaňda fransuzlar örän sypaýy we medenýetly millet, din diýen zat känbir gerek ýerem ýok ýaly? Umuman alaňda tutuş Ýewropa örän medenýetli millet, emma olaryň aýal halky kör-ärlige ymtylýar, men bolsa şeýle ýagdaýy köphudaýlyk bilen baglanşdyrýan. Köphudaýlyk bilen ähli zat düşnükli bolsa, eýsem ateizm bilen ýagdaýlar nähili? Bu ýerde hem ähli zat ýokarda agzalan modeliň esasynda bolup geçýär. Eger erkek üçin Hudaý ýok bolsa, diýmek şol erkegiň aýaly üçin hem şol erkek ýok. Aýal özüni hamala äri ýok ýaly alyp barýar, erkin aýal ýaly. Bu hem ýene aýlanyp köp-ärlige eltýär.</p>
<p>Сообщение <a href="https://ceper.kitap.casa/huday-erkek-we-erkek-ayal-modeli/">Hudaý-erkek we erkek-aýal modeli</a> появились сначала на <a href="https://ceper.kitap.casa">Çeper eser</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://ceper.kitap.casa/huday-erkek-we-erkek-ayal-modeli/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Psihologiýa we din</title>
		<link>https://ceper.kitap.casa/psihologiya-we-din/</link>
					<comments>https://ceper.kitap.casa/psihologiya-we-din/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[begligowshakow]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 09 Aug 2025 06:31:38 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Makalalar]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://ceper.kitap.casa/?p=337</guid>

					<description><![CDATA[<p>Aşakda aýtjak zatlarym häzirlikçe resmi psihologiýa degişli. Resmi ylymyň çäginden çykamda duýdyraryn: Her bir adamyň içki dünýäsinde sütünler bolýar, adamyň daýanýan zatlary. Ol zatlar maddy we ruhy gymmatlyklar bolup biler. Mysal üçin kimdir biri puluň güýjine daýanýar, kimdir birine oň...</p>
<p>Сообщение <a href="https://ceper.kitap.casa/psihologiya-we-din/">Psihologiýa we din</a> появились сначала на <a href="https://ceper.kitap.casa">Çeper eser</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Aşakda aýtjak zatlarym häzirlikçe resmi psihologiýa degişli. Resmi ylymyň çäginden çykamda duýdyraryn:</p>
<p>Her bir adamyň içki dünýäsinde sütünler bolýar, adamyň daýanýan zatlary. Ol zatlar maddy we ruhy gymmatlyklar bolup biler. Mysal üçin kimdir biri puluň güýjine daýanýar, kimdir birine oň maşgalasy (çagalary aýaly) teselle berýär. Mysal üçin meň öňki başlygymy wezipesinden boşatdylar we ol gaýgy hasratdan çykalga tapman arak içip başlady, entegem özüne gelip bilenok, ýurtdan çykyp gitjek diýýär. Kimler üçin il içinde at-abraý wajyp, bu eýýäm maddy däl gymmatlyk. Her bir adamyň ruhy dünýäsinde öz gymmatlyk sistemasy bolýar. Käbir adamda bir näçe gymmatlyk bolup bilýär. Öz sütünlerini ýitiren adamlar hemişe lapykeç ýagdaýda gezýärler, muňa eýýäm dipresiýa diýýärler, hristýanlarda lapykeçlik iň agyr 7 sany günäň sanawna girýär. Ýene bir tanşymyň tanşy ýurdumyzyň syýasatyny tankytlap, bolýan zatlary ýüregi götermän üç gezek insult geçirdi. Şeýle adamlaryň hem içki dünýäsinde öz sütünleri bolýar we daşky dünýä şol sütünleri ýykýar, hemişe ýykýar. Aýal-gyzlar üçin örän wajyp zatlar, maşgala gurmak, çaga dogurmak, ýa-da baýamak, öz daşky keşbiňi elmydama owadan halda saklamak. Her bir adamyň içki sütünleri dürli dürli bolýar, içinde sütün ýok adam tebigatda ýok. Sütünleriň sany näçe köp bolsa, şonçada gowy, bir sütüniň ýykylsa, ikinji sütüne daýanyp bolýar. Mysal üçin gyzlar özüne erkek saýlanda şol sütünleri duýýarlar diýýär. Eger erkek üçin, onuň aýaly iň wajyp zat bolsa, şeýle erkegi aýal hökman taşlap gidýär diýýär. Dogrymy aýtsam, şeýle samsygy men hem tanaýan. 2008-nji ýylda aýaly ony taşlady we şu wagyda çenli müň gezek äre baryp ýetişdi. Meň tanyş samsygym ol aýala entegem hepdede bir näçe gezek jaň edýär we maşgalany birleşdirmek barada ýalbarýar. Eger 2008-nji ýylda ikilenç oýlenen bolsa, eýýäm başga maşgalany aýaga galdyrardy. Ýöne şeýle samsygyn içki sütünleriniň biri oň aýaly bolup durýar. Aýal hem şol ýagdaýdan peýdalanýar, ony taşlap gitsede, (biwepalyk etsede), oň hiç ýerik gitmejegini bilýär, hemişe daş töwereginden aýlanyp ýorjegini bilýär. Garaz aýallar içinde sütün kän oglanlary gowy görýärler we şeýle adamlary saýgarmagy başarýarlar. Bu eýýäm (aýallar barada) Anýa Teadorowiç atly maşgala psihologyň sözleri. Real dünýäde aýallaryň özünde sorasaň, —biz durmuşda näme (muşakgat) bolsada, ruhdan düşmeýän oglany gowy görýäs diýýärler, hemişe zeýrenip ýören erkegi hiç kim halanok. Bu ýene şol adam kalbyndaky sütünler düşünjesine alyp barýar.<br />
Şu ýerde resmi psihologiýanyň aýdan zatlary gutarýar we başga ylymyň düzgünleri başlaýar, has dogrusy ekstrasensorikanyň.<br />
Meniň soýgüli ekstrasensim, Sergeý Lazerýew bu babatynda näme diýýär? Ol hem şeýle sistemaň bardygyny nygtaýar, emma ol bu sistema eýýäm Hudaýy goşýar: Her bir adam üçin iň esasy zat, Hudaý bolmaly, has dogrusy Hudaýa bolan söýgi birinji ýerde durmaly (hristianlar Hudaýy söýgün üsti bilen tanaýarlar, musulmanlar bolsa gorkyň üsti bilen). Hudaý biziň kalbymyzy bejerjek bolýar we Hudaýdan gelen ähli betbagytçylyklara sag bolsun aýtmaly we Ondan öýke kine saklanyň üçin ötünç soramaly. Hudaýa bolan berk ynam, her bir adamyň kalbynda birinji ýerde durmaly. Adam bu durmuşda islendik zadyny ýitirip bilýär. Ähli zady biziň elimizden alyp bilýärler. Ýöne Hudaýa bolan ynamy hiç kim bizden alyp bilenok. Şeýle adamlar durmuşyň ähli nogsanlyklarna döz gelip bilýärler, sebäbi olaryň içindäki iň esasy sütün ýykylmady, ol hem Hudaýa bolan ynam, söýgü. Adamyň kalbynda Hudaýdan ýokary dyrmaşan islendik gymmatlygy, hökman bizden alýarlar. Eger çagaň Hudaýdan gymmatmy, ony eliňden alýarlar, (-nädip, diýip soramaň). Eger aýalyň Hudaýdan gymmatmy, ony hökman elinden alýarlar. Eger at-abraý Hudaýdan gymmatmy, ony hem elinden alýarlar. Adamyň kalbynda islendik zat Hudaýdan soň bolmaly, şeýle sistemany öz kalbyňda guryp bilseň, Hudaý saňa islendik zady berýär. Şeýle filosofiýa bilen, resmi psihologiýa gabat gelýär, ýöne psihologiýa Hudaýyň bardygyny boýun alanok. Psihologiýaň gözi bilen seretseň, adamyň kalbynda öldürüp bolmaýan bir ideýa bar we adam üçin iň esasy zat şol ideýa. Adam durmuşynda ähli zady ýitirýär, ýöne esasy ideýany ýitrip bolmaýandygy sebäpli, onuň lapykeç däl, durmuş ýolundan sowulanok, öňkisi ýaly mydama ýylgyrýar. Muşakgatlardan çykmak üçin psihalogiýa içiňdäki sütünleriň sanyny köpeltmegi maslahat berýär, ýöne başgarak sözleri ulanýar, mysal üçin özünize başga güýmenje tapyň, ünsüňizi sowuň, başga bir zatlar bilen meşgullanyň, özünize başga aýal tapyň we ş.m. Hakykatda bolsa diňe Sergeý Lazerýewiň aýdan zatlary işleýär. Ýöne bir türk beýik filosowynyň aýdyşy ýaly, islendik ylymlar barybir Hudaý barada öwredýär, özleri islese islemese.<br />
Şu ýerde tema goşmaça hökmünde ýene bir zady aýtmaly. &#171;Smireniýa&#187; diýen bir duýgy bar, ol sözüň manysy türkmen diline name üçindir &#171;pespällik&#187; diýip geçýär. Emma has ýakyn terjimesi &#171;kaýyllyk&#187; sözi. Kaýyllyk duýgusy adamyň durmuşynyň ikinji ýarymynda hökman döräýmeli, ol duýgy bolmasa ýolyň galan bölegini dowam edip bolmaýar. Daş-töwerekde bolýan zatlaryň ählisine kaýyllyk gerek, sebäbi proseslaryň ählisini Hudaý dolandyrýar, biz ol proseslara täsir edip bilemzok, biz ýönebir gapdaldan seredip duran tomaşaçy.<br />
Entek ýaş wagtyň çagalaryňa sözüň ýöreýär, olara sen gygyryp bilýän käýäp bilýän. Ýöne wagtyň geçmegi bilen seň çagalaryň ulanýar, sende eýýäm agtyklar peýda bolýar. Hudaýyň her bir adama aýratyn öz meýilnamasy bar, onsoň seň kelläňde guran meýilnamaň bilen Hudaýyňky hemişe gabat gelenok. Sen bolsa öz çagalaryňy özüň terbiýelänsiň öýdýäň we näme üçin körpe ogluň humarbaz bolup ýetişenine düşünenok we hemişe alada edýäň, ol bolsa eýýäm ähli ýerde bergä batdy. Elbetde ýaşyň soňunda şeýle durmuş adamy ýadadýar, eýýäm ýüregiň ähli aladalary götermejek bolup dur. Şu ýerde kaýyllyk duýgusy gerek, ony bolsa diňe Hudaýa bolan çuňňur ynam berip bilýär.<br />
Elbetde tutuş durmuş ýoluny Hudaýsyz hem geçseň bolýar. Köpler şeýle hem edýärler, ýöne şeýle ýol hemişe agyr bolýar, durmuşda bolan zatlarda sen hemişe özüňi günäkärleýäň, ýa-da daş-töweregiňi? Hudaý bolsa ähli zat Menden geldi diýýär, sende başga çykalgada ýokdy diýýär. Elbetde kimin nähili ýol bilen ýörejegi onuň şahsy öz işi.</p>
<p>Сообщение <a href="https://ceper.kitap.casa/psihologiya-we-din/">Psihologiýa we din</a> появились сначала на <a href="https://ceper.kitap.casa">Çeper eser</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://ceper.kitap.casa/psihologiya-we-din/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Demirgazyk Koreýa we yslam dini</title>
		<link>https://ceper.kitap.casa/demirgazyk-koreya-we-yslam-dini/</link>
					<comments>https://ceper.kitap.casa/demirgazyk-koreya-we-yslam-dini/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[begligowshakow]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 09 Aug 2025 06:24:46 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Makalalar]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://ceper.kitap.casa/?p=334</guid>

					<description><![CDATA[<p>Demirgazyk Koreýada, 2015-nji ýylda musulmanlaryñ sany 3000-den kän däl eken, ýöne häzirki wagtda musulmanlaryň sany 30 müňden geçýär. Ýurduň baştutany yslam dinini oňlamansoň, ol ýerdäki metjitlerde azan sesi metjidiň daşyna çykmaly däl edilipdir. Ýöne soňky ýyllar Demirgazyk Koreýada yslam dine...</p>
<p>Сообщение <a href="https://ceper.kitap.casa/demirgazyk-koreya-we-yslam-dini/">Demirgazyk Koreýa we yslam dini</a> появились сначала на <a href="https://ceper.kitap.casa">Çeper eser</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Demirgazyk Koreýada, 2015-nji ýylda musulmanlaryñ sany 3000-den kän däl eken, ýöne häzirki wagtda musulmanlaryň sany 30 müňden geçýär. Ýurduň baştutany yslam dinini oňlamansoň, ol ýerdäki metjitlerde azan sesi metjidiň daşyna çykmaly däl edilipdir. Ýöne soňky ýyllar Demirgazyk Koreýada yslam dine bolan garaýyş düýpli üýtgäpdir we hatda ýurduň baştutany, yslam dininde beýik güýç we beýik hakykat bar diýip seslenipdir. Bu bolsa yslam dinine ýol açmalydygyny aňladypdyr. Ýurduň baştutanynyň beýle sözleri aýtmagynyň hem öz sebäpleri bar.<br />
Demirgazyk Koreýanyň bäbekhanalarynyň birinde, bir wagtda oglanjyk we gyzjagaz dünýä inipdir. Bäbäkhananyň düzgünlerine görä, her bir çaga ýörüte bellik asýarlar we ol bellikde çaganyñ ejesiniň ady bar. Ýöne şol gün bir zatlar ters gidipdir we haýsy çagaň kimiňkidigini anyklap bilmändirlar. Bäbäkhananyñ lukmanlary we iki çagaň ejeleri kyn ýagdaýda galypdyrlar, bir zat edip çagalaryň ejelerini anyklamaly. Lukmanlara elýeter hiç bir usul, degerli metije bermändir (belki ejelerib gan topary tötänden meňzeş bolandyr, ýa-da başga bir sebäpler?). Garaz ýagdaýdan çykalga ýok ýaly bolup görünipdir. Şol wagt, şol bäbekhanada, Eýran ýurdunyň bir lukmany bar eken we koreýaň lukmanlary şol lukmana meseläni düşündiripdirler. Eýran lukmany meseläni çözmek üçin azajyk wagy sorapdyr we öz ýurdundaky dini ruhanlar bilen habarlaşypdir we şeýle diýipdir: Kuranyň aýtmagyna görä, bir oglanyň paýy, iki gyzyň paýyna deň. Eger eneleriň biri ogul doguran bolsa, diýmek ogul doguran enäň süýdi gyz doguran enäm süýdüne görä has ýokumly we agramna görä agyr bolmaly. Lukmanlar ol sözlerden soň iki enäň süýdüni alyp barlap görüpdürler we agramlaryny ölçäpdirler. Dogrudan hem bir enän süýdi agyr we ýokumly bolup çykypdyr. Edil şol ýerde we şol wagt, lukmanlaryň käbiri yslam dinini kabul edipdir we bu hadysa iň soňunda ýurduň baştutanyna ýetipdir. Baştutan bolsa yslam dininde beýik hakykat we beýik güýç bar diýip seslenipdir, bu bolsa ýurtda yslam dinine ýol açyň diýen görkezme hökmünde kabul edilipdir.</p>
<p>Internet maglumatlary esasynda taýýarlandy</p>
<p>Сообщение <a href="https://ceper.kitap.casa/demirgazyk-koreya-we-yslam-dini/">Demirgazyk Koreýa we yslam dini</a> появились сначала на <a href="https://ceper.kitap.casa">Çeper eser</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://ceper.kitap.casa/demirgazyk-koreya-we-yslam-dini/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Kosmologiýa</title>
		<link>https://ceper.kitap.casa/kosmologiya/</link>
					<comments>https://ceper.kitap.casa/kosmologiya/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[begligowshakow]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 09 Aug 2025 06:23:52 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Makalalar]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://ceper.kitap.casa/?p=331</guid>

					<description><![CDATA[<p>Togalak ýer modeli gutarnykly görünýär we ol model känbir sorag döredenok, (planetalar, kosmos, gün sistemasy we gallaktikalar). Emma tekiz ýer modeli gutarnykly däl we tekiz ýeriň çäklerinden aňarda näme bar diýen sorag döreýär, şol sebäpde hem ynanma kyn. Gepiň gysgasy...</p>
<p>Сообщение <a href="https://ceper.kitap.casa/kosmologiya/">Kosmologiýa</a> появились сначала на <a href="https://ceper.kitap.casa">Çeper eser</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Togalak ýer modeli gutarnykly görünýär we ol model känbir sorag döredenok, (planetalar, kosmos, gün sistemasy we gallaktikalar). Emma tekiz ýer modeli gutarnykly däl we tekiz ýeriň çäklerinden aňarda näme bar diýen sorag döreýär, şol sebäpde hem ynanma kyn. Gepiň gysgasy tekiz ýer modeliniň kosmologiýasy ýok. Dogrymy aýtsam tekiz ýere ynanyp başlanym bäri, togalak ýeriň kosmologiýasyny ýitirenime diýseň gynandym, sebäi kiçilikden astranomyýany gowy görýärdim. Çäksiz kosmosy ähli onuň owadanlygy bilen (gara girdaplar, gallaktikalar we başga planetalar) eliňden alyp, onuň ýerine hiç hili kosmossyz tekiz ýer modelini berseler bir tüýsli oňaýsyz bolýar. Ýöne häzir ol kemçiligi düzetmäge synanşarys, sebäbi tekiz ýeriň kosmologiýasy hiç neneň däl. Bu tema üçin surat çekmäne ýaltandym we aýtjak zatlarymy bir surata sygdyryp bolar diýip pikir hem edemok, ýöne öz sözlerimde köpüräk zritel obrazlary ulanmaga synanşaryn, siziň kelläňizde suraty keşpler dörär ýaly:<br />
Ilki blen hamyr ýaýylýan agaç gapagy göz öňüne getiriň. Gapagyň ol başyndan bu başyna bir molýon kilometr diýiň. Gapyň üstinde hiç hili ýagtylyk ýok, şol sebäpden hiç wagt eremäýän doňakçylyk diýip göz öňüne getiriň. Tutuş bir milion kilometr doňakçylyk, suwlaryň ählisi doňan, ýer doňan we hiç hili janly-jemende ýok. Soň birden gapagyň çaý käse ýaljak meýdanynda gün bilen aý peýda bolýar diýip göz öňüne getiriň. Gün bilen aý gapagyň üstünde peýda bolýar we hyýaly merkeziň daşyndan aýlanyp başlaýarlar. Günüň ýyladyp bilýän meýdany, gapak bileň deňeşdireňde, çaý käseden uly däl. Gapagyň galan ýerleri, entegem baky buzluk bolup ýatyr. Onsoň ýaňky günüň ýyladýan meýdanynda, garynjajyklar peýda boldy diýip göz öňüne getiriň. Garynjajyklar günüň aşagyny taşlap daşa gidip bilenoklar, sebäbi günüň aşagyndan çyksaň baky doňaklyk başlaýar, ýöne garynjajyklar gapagyň ähli ýüzüni öwrenesleri gelýärler. Garynjajyklaryň bagtyndan olaryň güni we aýy şol bir nokadyň daşyndan aýlanman, eýsem haýaljakdan gapagyň başga ýerlerinede süýşüp barýar. Emma gün bilen aý örän haýaljakdan süýşeni sebäpli, garynjajyklar ol üýtgeşmeleri görenoklar. Eger garynjalar bir näçe müň ýyl ýaşaýan bolsalar, olar öz üstündäki günüň müň kilometr gapdala süýşip, eýýäm başga ülkeleriň doňuny çözüp başlandygyny we öňki ýaşan ýerleriniň doňaklyk tutandygyny görerdiler. Gün bilen aý gapagyň üstünde bir ýerde durman, täze ülkeleriň doňuny çözýärler we köne ülkeleri baky doňaklyga gaplaýarlar. Gapagyň üstünde gün bilen aýyň hereketi şolar ýal. Eger garynjajyklar örän uzak ýaşaýan bolsalar, olar gün bilen aýyň, gapagyň ýüzünde bir aýlaw edip, ýene aýlanyp öňki nokadyna gelýändiklerini görerdiler.<br />
Garynjajyklar gapagyň üstünde diňe özleri ýaşaýandyr diýip pikir edýärler. Garynjajyklaryň pikirine görä, gapagyň üstünde diňe olaryň aýy bilen güni bar we günüň düşmeýän ýeri baky buzluk ýaly bolup dur. Ýöne garynjajyklar ýalňyşýarlar, sebäbi gapagyň aňary tarapynda başga bir gün bar we ol gün hen öz aşagyndaky meýdanyň buzyny erdeýär we ýaşamaga şert döredýär. Ýöne ol günüň aşagynda eýýäm garynjajyklar dälde, termitlar ýaşaýar. Onsoň gapagyň üstünde çaý käse ýaly meýdanda birek birekden bihabar 2 sany mör möjekleriň görnüşi ýaşap ýör. Ol mörmöjekler birek birege myhmançylyga giderdiler, emma olaryň hiç biri öz gününiň aşagyndan çykyp bilenoklar, sebäbi örän sowuk. Hakykatda bolsa gapagyň üstünde aýlanyp ýören günleriň sany diýseň kän, ýöne ol günleriň arasy bir birinden uzak bolany üçin, olaryň ýaşaýjylary birek birekden bihabar. Güniň aşagynda ýaşaýan haýwanjyklaryň tapawutly bolşy ýaly, günleriň özi hem tapawutly, mysal üçin garynjajyklaryňky sary gün bolsa, termitlaryňky ýaşyl gün. Gapagyň üstünde gök günüň aşagynda aýlanyp we oň yzyna düşüp ýören jandarjyklar hem bar. Gapagyň käbir ýerinde bolsa, hatda asmanda iki sany günli ýerler hem bar. Başga ýerleriň meýdany çaý käse ýaly bolsa, iki sany günli ýerleriň meýdany şa käse ýaly meýdany tutýar. Gapagyň üstündäki günleriň ählisi, gapagyň üstünde bir ýerde duranoklar we ýuwaşlyk bilen hereket edýärler we özleriniň ýyladýan ýerlerini çalşýarlar. Şol bir wagtda hiç bir gün başga günüň yzyndan ýetenok, günleriň araçägi ölçenen we hiç haçan üýtgänok. Gapagyň üstünde ýaşaýan käbir jandarlar, öz günleriň çäginden çykyp, başga günleriň aşagynda başga jandarlaryň ýaşaýandygyny bilmegi başardylar. Elbetde öz günüň çäginden çykyp, başga günüň aşagyna syýahat etmek üçin, tehniki taýdan örän ösen bolmaly. Ýöne tehniki taýdan näçe ösen bolsaňda, başga gapaga syýahat etmek, hiç bir jandara başardanok. Hawa hawa, gapaklaryň sany hem ýeke däl. Biziň gürrüň beren gapagymyz, nolunjy derejede dur diýip pikir ediň. Biziň gapagymyzdan ýokarda ýene 7 sany gapak bar we ol gapaklaryň üstünde fizikaň nähili kanunlkaryň hereket edýäni hiç kime belli däl. Biziň nolunjy gapagymyzdan aşak düşseň hem ýene 9 sany gapak bolmaly, ol gapaklarda hem nämeleriň bolup geçýändigi bize belli däl. Ýöne käbir garynjalaryň aýtmagyna görä, biziň gapagmyzdan aşakdaky gapaklarda, gün diýen zat ýokmyşyn we ol ýer baky garaňkymyşün. Belki gapagyň çäklerine barsaň näme bolýar diýip sorajak tapylar? Soraga jogap bermezden öň gapaklaryň merkezinde näme bolýanyny düşündireýin. Gapaklar birek biregiň üstünden gaýtmaz ýaly, gapaklaryň merkezinden äpet bir daragt geçýär we ähli gapaklar şol daragta berkidilen, ol daragtyň kökleri iň aşagdaky gapaga tarap gidýär we agajyň iň depesinde iň soňky gapak ýerleşýär, garynjalar ol gapaga 7-nji gat asman diýýärler. Gapaklaryň ählisi we olaryň merkezinden geçýän daragyt bilen bilelikde, örän äpet ýumurtga şekilindäki bir gaba gaplanan. Her bir gapagyp uçlary şol gabyň içki diwaryna degip dur. Ýokarda agzalan sistemadan daşyna çykyp synlap bolýan bolsa, sistema ýumurtgany ýadyňa salýar, ýa-da birje üzümi? Ýumurtgadan daşyna çyksaň, eýýäm hakyky kosmos başlaýar. Ýumurtgalaryň sany hem ýeke däl, ýumurtgalar, ýa-da ýapyk sistemalar edil üzümiň hoşasy ýaly bolup birleşip, ýene uly bir sistema döredýärler. Üzüm hoşasyndan aňarda näme bar, ondan aňarda üzüm agajy bar.</p>
<p>Сообщение <a href="https://ceper.kitap.casa/kosmologiya/">Kosmologiýa</a> появились сначала на <a href="https://ceper.kitap.casa">Çeper eser</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://ceper.kitap.casa/kosmologiya/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Tekiz ýer modelinde günüň hereketi</title>
		<link>https://ceper.kitap.casa/tekiz-yer-modelinde-gunun-hereketi/</link>
					<comments>https://ceper.kitap.casa/tekiz-yer-modelinde-gunun-hereketi/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[begligowshakow]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 09 Aug 2025 06:22:47 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Makalalar]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://ceper.kitap.casa/?p=327</guid>

					<description><![CDATA[<p>Temaň soňunda suratda tekiz ýeriň ýüzünden günüň aýlanyşy görkezlen. Biziň günümiz şol bir çyzygyň üstünden aýlananok, we ýylyň dowamynda öz aýlanan ýoluny çalşýar. Her ýylyň 22-nji martynda, gün ekwatoryň üstüne gelýär we ýuwaş ýuwaşdan her aýlaw bilen “Leňňejiň tropigi” diýen...</p>
<p>Сообщение <a href="https://ceper.kitap.casa/tekiz-yer-modelinde-gunun-hereketi/">Tekiz ýer modelinde günüň hereketi</a> появились сначала на <a href="https://ceper.kitap.casa">Çeper eser</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Temaň soňunda suratda tekiz ýeriň ýüzünden günüň aýlanyşy görkezlen. Biziň günümiz şol bir çyzygyň üstünden aýlananok, we ýylyň dowamynda öz aýlanan ýoluny çalşýar. Her ýylyň 22-nji martynda, gün ekwatoryň üstüne gelýär we ýuwaş ýuwaşdan her aýlaw bilen “Leňňejiň tropigi” diýen giňişlige ýakynlaşýar we şol giňişlikden aňaryk geçenok. Her ýylyň 22-nji iýunynda, gün leňňejiň tropiginiň üstüne gelýär we ýene yzyna (ekwatora) tarap hereket edýär. Gün haçanda leňňejiň tropigine ýetende, biziň ülkelerimizde iň gyzgyn tomus bolýar. Haçanda gün ekwatira ýetende, biziň ülkelerimizde ýaz bilen güýz başlaýar. Gün tomus aýlary, Leňňejiň tropigina ýakynlanda we ondan ýuwaş ýuwaş daşlananda. Demirgazyk polýusynda “Polýar gün” atly hadysa tomaşa etseň bolýar. Temadaky suratda 1-nji gözegçiň duran ýerinden seretseň, gün hiç haçan ýaşanok we bir näçe aýlap gözýetimde aýlanar. Gün diňe ekwatora tarap ýöräp we ondan aňaryk “Geçiň tropigina” geçen halynda, birinji gözeňçiň duran ýerinde bir näçe aýlap polýar gijesi başlaýar. Gün Leňňejiň tropigina ýakyn wagty, günüň aýlanýan ýoly gysgalýar we güni onyň ähli ýolunda görkem bolýar. Gün haçanda ekwatordan günorta tarap geçende, günüň ýoly uzalýar we ony bir nokatdan uzak wagt synlap bolanok. Eger suraty gowja synlasaňyz, gün leňňejiň tropiginde wagty, günorta polýusda gün ýetmezçilik başlaýar we geçiň tropiginden daşlaşdygyňça, şonçada gün az wagt göz ýetimde peýda bolýar. Bu diýmek tomus aýlary günorta polýusda “Polýar gije” hadysalara tomaşa etseň bolýar. Ýöne günorta polýusda, “Polýar gündüz” diýen hadysa hiç haçan bolmaga haky ýok, bu tekiz ýeriň modeliniň kanuny. Biziň günümiz “Geçiň tropigina” ýakynlap başlanda, günüň aýlanmaly medanynyň diýametri uzalýar we gün demirgazyk polýusa garanyňda has uly meýdany ýylatmaly bolýar. Şol sebäpden demirgazyk polýus bilen, günorta polýusyň temperaturalary tapawutlanýar. Demirgazyk polýusda gyşyna howa -40 çenli düşüp bilýän bolsa, güorta polýusda temperatura “olaryň” gyşynda -80 çenli baryp bilýär. Tekiz ýer modelinde ähli zat düşnükli bolsa, togalek ýer modelinde şeýle hadysaň nämäň hasabyna düşündürülýändigini özüňiz googl-dan gözläp tapaýyň.<br />
Togalak ýeriň modelinde, günorta polýusda hem “Polýar günler” hökman bolaýmaly, ýöne tekiz ýeriň modelinde beýle bolmaga haky ýok. Togalak ýeriň modelinde. “Polýar gije” bolýan ýerde (şäherde), hökmany suratda “Polýar gün” hem bolaýmaly. Bu resmi ylymyň berýän habary. Ýöne günorta polýusda ýerleşýän Uşuaýa şäherinde mart aýynyň ahyryndan başlap, sentýabr aýyna çenli “polýar gije” bolýar, emma ol şäherde “polýar günler” bolanok. Resmi ylym öz aýdan zadyna özi garşy çykýar. Sebäbi togalak ýer modeli aldaw bolany üçin ähli deşikleri ýamamaga ýagdaýy ýok.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-329 aligncenter" src="https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/s47517092.jpg" alt="" width="300" height="251" /></p>
<p>Сообщение <a href="https://ceper.kitap.casa/tekiz-yer-modelinde-gunun-hereketi/">Tekiz ýer modelinde günüň hereketi</a> появились сначала на <a href="https://ceper.kitap.casa">Çeper eser</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://ceper.kitap.casa/tekiz-yer-modelinde-gunun-hereketi/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Tekiz ýeriň ýene bir subutnamasy</title>
		<link>https://ceper.kitap.casa/tekiz-yerin-yene-bir-subutnamasy/</link>
					<comments>https://ceper.kitap.casa/tekiz-yerin-yene-bir-subutnamasy/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[begligowshakow]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 09 Aug 2025 06:21:11 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Makalalar]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://ceper.kitap.casa/?p=324</guid>

					<description><![CDATA[<p>Aldaw näçe uly we näçe köne boldugyça, şonça-da ol aldawa ynam berk bolýar. Ýeriň tekizdigini adama ynandyrma kyn, togalak ýere ynanýan adamlar, öz beýnisine daýanman, köpçülik pikirne daýanýarlar. Bize ýer togalak diýdiler, togalak ýeriň suratyny görkezdiler we ýer ýüzi şoňa...</p>
<p>Сообщение <a href="https://ceper.kitap.casa/tekiz-yerin-yene-bir-subutnamasy/">Tekiz ýeriň ýene bir subutnamasy</a> появились сначала на <a href="https://ceper.kitap.casa">Çeper eser</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Aldaw näçe uly we näçe köne boldugyça, şonça-da ol aldawa ynam berk bolýar. Ýeriň tekizdigini adama ynandyrma kyn, togalak ýere ynanýan adamlar, öz beýnisine daýanman, köpçülik pikirne daýanýarlar. Bize ýer togalak diýdiler, togalak ýeriň suratyny görkezdiler we ýer ýüzi şoňa ynanýar we bizem şeýle. Mekdepde öwredilýän astronomiýa we kosmologiýa düşünmeýän adama, tekiz ýer barada aýdyp otyranyň biderek. Adam tekiz ýere ynanar ýaly, ol adamyň togalak ýere bolan ynamyny döwmeli, edil Hudaýyň fizikanyň we biýologiýanyň kanunlaryny döwüşi ýaly. Ýöne adamyň kellesi ähli kanunlardan boş bolsa näme? Ol ýerde döwere zat ýok? Şeýle adama hiç haçan hiç zat subut edip bolmaýar, seýle adam diňe köpçüligiň kabul eden ideýasyna ynanmaly bolýar. Musa pygamber bilen bolan wakada, Musanyň ýalançydygyny subut etmek üçin faraon öz ülkesiniň ähli gözbagçylaryny ýygnaýar we Musa bilen bäsleşdirýär. Gozbagçylar ilki bolup öz hasalarynymy (ýa-da ýüplerini) ýere oklaýarlar we ýylana öwürýärler. Elbetde gözbagçylaryňky hakyky ýylan däl we ýöne bir gözbagçylyk, gipnoz diýip düşünäýiň. Musanyň hasasy bolsa hakyky ýylana öwrülýär we gözbagçylaryň ýasama ýylanyny hem hakyky ýylana öwürýär we ol ýylanlary iýýär. Adaty gözbagçy bolmak üçin hem ylymly adam bolmaly, samsyk adama beýle kär başardanok. Musa bolsaň öz gudraty bilen gözbagçylaryň ylmy şablonyny döwdi, diýmek nyaýdýany dogry. Gözbagçylar şol pursatda musulman dinini kabul etdiler, sebäbi ylymly adamlar bolanlary üçin şeýle gudratyň diňe älemjahany döreden güýçden gelip biljegini bildiler. Tekiz ýer bilen hem şolar ýaly, adamyň kellesindäki ylmy şablony döwmeli, ýöne kellede döwere zat ýok bolsa, tekiz ýeri nädip subut etjek?<br />
Elbetde kellesinde togalak ýeriň ylmy şablony berk oturan adama, ýeriň tekizdigini subut edip bolýar. Başga ýagdaýda adamy kosmosa uçuraýmasan, ýa-da resmi ylym, resmi ýagdaýda boýun alaýmasa, başga çäre ýok. Gurhan hem her her ädimde diýen ýaly &#171;Oýlanyp görüň, belki oýlanyp görersiniz&#187; diýýär, garaz pikirlenmäge çagyrýar. Bolýa, temada aýtjak bolýan zatlaryma geçeýin. Biziň köpümiz bilýäs, tebigatda &#171;polýar gündüz&#187; we &#171;polýar gije&#187; diýen düşünjeler bar. Mysal üçin demirgazykda käbir şeherlerde tomsuna gün ýaşanok we oň tersine gyşyna gün doganok. Piter şäherde tomsuna ak gündüzler bolýar, gün çala batan ýaly edýärde ýene dogýar. Demirgazyga has ýokaryk galdygyňça alty aý gije we alty aý gündiz başlaýar. Biz şu wagt diňe togalak ýer modelyndaky demirgazyk ýarym şarynyň gürrüňini edýäs. Togalak ýer modelindäki demirgazyk ýarym şaryndaky ähli hadysalar, günorta ýarymşarynda hem işläýmeli. Mysal üçin demirgazyk polýusda alty aý gündiz bolsa, onda günorta polýusda edil şol pursatda alty aý gije dowam edýär. Piter şäheri takmynan 60-nji gradus giňişlikde demirgazyk ýarym şarda ýerleşýär we Piterde tomsuna ak gijeler bar. Bu diýmek gün doly ýaşanok, gözýetimden çalaja jyklap öz dogmaly nokadyna tarap ýöreýär. Togalak ýeriň çäginde Piter üçin dogry gelýän şertler, ýer şaryň başga künjeginde 60-nji gradusda ýerleşýän şäher üçin hem edil şeýle bolmaly. Ol şäher günorta polýusda ýerleşýän bolmaly. Şeýle şäher ýer ýüzünde bar we ýeriň aýak ujyndaky şäher hasaplanylýar, ol şäheriň kordinatlary 54 gradus giňişlikde bolup, şäheriň ady Uşuaýa, eger ýalňyşmasam şäher Argentinanyň düzümine girýär. Uşuaýa şärinde ýylda bir näçe gün polýar gijeleri bolýar. Bu diýmek gün ýaşýarda soň bir näçe günläp doganok. Togalak ýeriň modelinde, haýsam bolsa bir şeherde polýar gün bar bolsa, şol şäherde hökman polýar gije hem bolaýmaly. Piter şäherinde polýar güne meňzeş hadysa bar, tomsyna bir näçe gün gije doly düşenok, göz ýetimden gün gizlenenok. Togalak ýeriň modelinde, ýeriň başga tarapynda Uşuaýa şäheri bar we ol ýerde hadysa düýbinden başgaça, ol ýerde polýar gije bar we gün ýaşyp soň bir näçe günläp doganok. Togalak ýeriň kanunyna görä, iki agzalan şäherlerde tebigatyň iki hadysasy hem bolup geçmeli. Ýa-da şol bir hadysalar bolmaly. Mysal üçin Piter 60-nji gradusda ýerleşýär we ol ýerde diňe polýar güne meňzeş hadysa bolup geçýär we polýar gije bolanok, polýar gije üçin bolar ýaly, 66-nji gradusa tarap, ýokaryk demirgazyga süýşmelimişin. Ýöne şol bir bada günorta polýusda eýýäm 54-nji gradusda polýar gije bar, ýöne polýar gündüzler ýok. Eger ýer hakykatdan hem togalak bolsa, günorta ýarymşarda ýerleşýän şäherler 66 gradusdan aşakda bolsa ol ýerde polýar gije bolmaly däl. Ýöne 54-nji gradusda ýerleşýän şäherde eýýäm ýylda bir näçe gün polýar gije bar, ýöne 60-nji gradusdaky Piter şäherinde polýar gije ýok. Polýar gije hadysany synlamak üçin demirgazyk we günorta ýarym şarlarynda 60-njy gradusdan ýokary galmaly, sebäbi 60-nji gradusda Piter ýerleşýär we ol ýerde polýar gije ýok. Ýöne zeminiň aýagujynda, günorta polýusda eýýäm 54-nji gradusda Uşuaýa şäherinde polýar gije bar. Näme üçin ýer togalak bolsa agzalan iki şäherlerde tebigi hadysa tapawutlanýar? Hakykatda bolsa (togalak ýeriň modelinde) Uşuaýa şäherinde polýar gijäni synlajak bolsaň, ýene 10 gradus ýaly günorta, antarktida tarap ýoremeli.<br />
Ýokarda aýdan hadysamy togalak ýer modeli düşündirip bilenok. Ýöne tekiz ýeriň modeli gowy düşündirýär. Tekiz ýer modelinde günorta polýuslarda, hususanda antarktidada hiç haçan polýar gündüz bolanok, bolmagada haky ýok. Haçanda şol hadysany barlamak üçin, günorta ýarym şarynda ýerleşýän şäherleri gözläp başlaňda, ol ýerde ýaşalýan şäher ýok bolup çykýar. Günorta polýusa iň golaý şäher, Uşuaýa şäheri, ondan aňaryk şäher ýok. Eger ondan aňaryk mysal üçin 60-65-nji gradusda ýaşalýan şäher bolan bolsa, togalak ýer modeliniň şol bada syrty açylardy. Şeýle şäherlerde togalak ýeriň kanunyna görä, alty aýlap diýen ýaly asmanda gün bolmaly bolardy. 54-nji gradusdaky Uşuaýa şäherden aňyrda ýaşaýşyň ýokdugy hem tötänlik däl bolaýmasa? Meniň pikirimçe şeýle şäherleri eýýäm ir döwürde gyryp gutardylar we ol ýerleri boşatdylar. Sebäbi şeýle şäherlere syýahatçylar baryp başlasa, aldawyň şol bada syrty açyljak.</p>
<p>Сообщение <a href="https://ceper.kitap.casa/tekiz-yerin-yene-bir-subutnamasy/">Tekiz ýeriň ýene bir subutnamasy</a> появились сначала на <a href="https://ceper.kitap.casa">Çeper eser</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://ceper.kitap.casa/tekiz-yerin-yene-bir-subutnamasy/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Hudaýyň goly: üçinji alamat</title>
		<link>https://ceper.kitap.casa/hudayyn-goly-ucinji-alamat/</link>
					<comments>https://ceper.kitap.casa/hudayyn-goly-ucinji-alamat/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[begligowshakow]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 09 Aug 2025 06:20:39 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Filosofiýa]]></category>
		<category><![CDATA[Makalalar]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://ceper.kitap.casa/?p=321</guid>

					<description><![CDATA[<p>Bu gezek bir näçe ownuk alamatlary ýygnadym, her haýsyny aýratynlykda ýazmak zerur däl, sebäbi ol alamatlary düşündirmek üçin köp wagt gerek däl. Birinji alamata &#171;iň soňky pursat&#187; diýip at daksam hem bolýar. Düşnükli bolar ýaly mysal getireýin. Beýik Ýaradyjy, Ybraýym...</p>
<p>Сообщение <a href="https://ceper.kitap.casa/hudayyn-goly-ucinji-alamat/">Hudaýyň goly: üçinji alamat</a> появились сначала на <a href="https://ceper.kitap.casa">Çeper eser</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Bu gezek bir näçe ownuk alamatlary ýygnadym, her haýsyny aýratynlykda ýazmak zerur däl, sebäbi ol alamatlary düşündirmek üçin köp wagt gerek däl. Birinji alamata &#171;iň soňky pursat&#187; diýip at daksam hem bolýar. Düşnükli bolar ýaly mysal getireýin. Beýik Ýaradyjy, Ybraýym pygambere buýruk berýär. Bar sen gitde plan şäheriň eteginde özüňe mekan tut, iň soňunda şol ülkäni sana we seň nesilleriňe berjek diýýär. Ybraýym pygamber aýdylşy ýaly hem edýär. Oň baryp gonan ýerinde dogrudan hem gülläp ösüp oturan şäher bar, galybersede Ybraýym pygamberiň özi garry adam. Hudaý bolsa oňa sen nesilleriň şu ýerde ýaşar diýdi, pygamberde bolsa ne ogul bar, ne-de gyz. Elbetde şeýle ýagdaýda adamda hökman şübhe döremeli, Hudaý nädip öz beren sözünde durjak bolýar? Şäher ýene 1000 ýyl hem zat bolmajaga meňzeýär, meň aýalym we men garry, indi bizden nesil önmez. Hudaý hemişe şübhe üçin bir ýol açyp goýýar we iň soňky pursatda kömek edýär, şeýdip öz ussatlygyny görkezýär we adamy synagdan geçirýär. Netijede şäheri 4 sany Perişde ýok edýär we şol Perişdeler Ybraýym Pygambere, oň oglunyň boljagy babatynda buşlaýarlar.</p>
<p>&lt;p dir=&#187;ltr&#187;&gt;2-nji alamata meň dakan adym &#171;Agent Smit&#187;. Matrisa çeper filmi ýadyňyz düşýän bolsa ol ýerde Agent Smit atly personaž bardyr, ana matrisaň ähli ýaşaýjylary şol persanaža öwrülip bilýändirler. Real durmuşdaky ýagdaýda islendik adam agent Smita öwrülýär, başgaça aýdanda Hudaýyň guluna. Mysal üçin Musa Pygamber müsüriň faraonynyň ýanyna baryp, Hudaýyň aýdan zatlaryny faraona aýdanda, faraon başda Musa Pygamberi öldürjek bolýar. Ýöne faraonyň ýakynlarynyň biri musulman bolup çykýar we faraona şeýle diýýär: Eger Musa ýalançy bolsa, ol irde-giçde özi bir belaň üstünden barar, sen oňa degme. A birden Musaň aýdýanlary dogry bolsa, we Hudaý bar bolsa, sen örän uly belalara galarsyň. Faraon öz maslahatçysyna ynanýar. Garaz Musaň gözi bilen seredende daş töwerekdäki märekeden biri agent Smita öwrüldi. Biziň ählimiz durmuşda şeýle zatlar bilen gabat gelýäs, biziň ählimize agent Smit kömek etdi, ýöne hemişe şeýle hadysalary tötänligiň hasabyna ýazýas, känbir ynanamzok. Meň özüm 2020-nji ýylda, jaý mirasy resmileşdirmek üçin natarýusa kän gatnaýardym, ýöne hiç işim ugryna bolanokdy. Resminamalarym tersdi. Ýöne barybir hepdede bir gezek natarýusa baryp, talon çekip nobata durýardym. Ol wagt jaý mirasy resmileşdirýän natarýuslaryň sany 5-6 sany bardy, onsoň ynsaplyrak bir oglana işim düşmezmika diýip umyt edýärdim. Iň soňunda nobata garaşyp otyrkam, gapylaryň birinden bir oglan çykdy we maňa seretdide meni öz ýanyna çagyrdy. Hiç zat diýmäň meň ähli işlerimi düzetdi, pulam soramady, resminamalaryňam ters diýmedi. Şol oglanyň kabulhanasyna men ilkinji natarýusa baramda düşüp görüpdim. Soň natarýusdan soň hasaba alyş palatasyna bardym, ol ýerde eýýäm meň rasminamalarymy görüp, seni natarýus geçirmeli däldi, seň ähli zadyň ters diýdiler, ýöne olarda eýýäm çykalga ýokdy, meň mirasymy hasaba almaly boldular.</p>
<p>&lt;p dir=&#187;ltr&#187;&gt;3-nji alamat &#171;söweşjeň Perişde&#187;. Bu hem Hudaýyň goly. Konstantin Obrossow atly rus ýazjysynyň &#171;Molot Wedm&#187; atly örän gowy eseri bar, ana şol eseriň esasynda men &#171;Söweşjeň Perişdäň&#187; nämedigini düşündim. Eser baş gahrymanyň gündelikleri we Piter şäheriň polisiýasynyň arhiwlarynyň esasynda ýazylan. Eseriň manysy şeýleräk: 11 sany gyz, şeýtana çokunýarlar we aýda bir näçe gezek ýaňja dogan çagany gurban edýärler. Ýaňy dogan çagany tapmak üçin, 11 sany gyzyň biri, bäbekhanada işleýär we ejesi dogrup zyňyp giden çagalary ogurlaýar. 11 sany gyzyň her biriniň öz aýratyn durmuşy bar, olaryň biri küntüçilik bilen meşgullanýar, ýene biri talyp we şuňa meňzeş. Talyp gyz öz okuw jaýynyň bir dekanyny dogalaýar we şoň bilen ýaşaşyp başlaýar. Dekan 50 ýaşdan geçen adam we orta asyrlaryň taryhyny öwrenýär, wedma (jadygöý) aýallar barada kitap ýazýar. Iň soňunda ýaňky dekan özüniň dogalanandygyny bilýär we şol talyp gyzy ýigrenýär. Ol gyzy okuw jaýda giçlik bogup öldürýär, gyz bolsa jan bermäkä ol adamy gorkuzmak üçin jadygoý joralary barada aýdyp berýär. Onsoň ýaňky dekan, ömrüne erbet iş edip görmedik adam, galan 10 gyzyň gözlegine çykýar we gyzlaryň ählisini ýekeme ýeke gözläp tapyp, olary sorag edip, soň öldürýär. Gyzlaryň aýagyndaky barmaklaryny çapýar we diriligne ýakyp öldürýär. Polisiýa ol adamy gözläp tapyp bilenok, başy şlýapaly boýu uzyn adam, hatda wideokameralara düşensoň hem tanap bilenoklar. Jadygöý gyzlar özleriniň bir ujyndan azalyp başlanlaryny bilýärler, öz jadylaryny ulanýarlar, polisiýa bilen baglanşygy barlar, polisiýany ulanýarlar, ýöne hiç zat bolanok. Şonda 11 jadygöýüň biriniň kellesine dogry pikir gelýär: Ol adam Perişde, ony Hudaý biziň garşymyza ugratdy, ony hiç kim hiç haçan saklap bilmez. Hakykatda bolsa ol adam adaty adam, ýöne ony Hudaý adaty durmuş akymyndan sogurdyda, Öz işlerini etdirdi. Real durmuşda şuňa meňzeş adam bilen biz hem çaknyşyp gördük. 2019-njy ýyla çenli men we goňşularymyz öz iş kärhanamyzyň umumy ýaşaýyş jaýynda ýaşaýardyk we şol ýaşaýyş jaýy sökülip aýryldy. Hemişe bolşy ýaly bizi köçe zyňjak boldular, fakt boýunça zyňdylaram. Ähli goňşylar öz iş ýerini ýitirmejek bolup goşlaryny alyp köçä çykdylar. Ýöne biziň içimizden bir adam tapyldy, ol hiç ýerik çykmady, umumy ýaşaýyş jaýynyň ýarsyny söküp aýyrdylar, ol barybir çykmady, suwy togy öçürüpdiler şonda. Garaz biziň ählimiz işsiz galaýmaly diýip gorkýardyk, ol oglan bolsa ähli hukuk goraýjy edaralara hat ýazýardy, biz bolsa gol çekýärdik. Birden başlyklarymyz soraýanda-da, haty biz ýazmadyk, hana şol oglan ýazdy, biz ýöne gol çekdik diýer ýaly. Garaz 2 ýyla çeken dawwa jenjellerden soň biz jaý aldyk, eger şol oglan adaty durmuş akymyndan daşyna çykyp, bize kömek etmedik bolsa, biz hakykatdan hem köçede galardyk. Dogrymy aýtsap şol oglany diňe 2014-nji ýyldan bäri tanaýas we beýle zatlary garaşamzokdyk. Bizi jaýdan kowup ýören wagtlary etrap polisiýaň işgärleri şol oglanyň suratyny telefondan telefona paýlaşyp durdylar. Ýöne hiç zadyp edip bilmediler, oglan şu wagydam işläp ýör, bolmasa işden boşadarys diýdiler, basyrys tutdyrys diýdiler, ýöne hiç zadam edip bilediler, şol oglanyň üsti bilen 64 hojalyk jaý aldy. Soň ýene hiç zat bolmadyk ýaly, goňşam bolsak köçede-de göremzok, aýalyny çagalaryny görýäs, özi hamala ýok we hiç haçan bolmadyk ýaly. Garaz umumy pikir şeýle, Hudaý öz işlerini amala aşyrmak üçin, adaty durmuş akymyndan käbir adamlary soguryp alýar we öz işleri üçin ulanýar. Ähli işler tamamlananydan soň, ýene yzyna gaýtaryp goýýar.</p>
<p>Сообщение <a href="https://ceper.kitap.casa/hudayyn-goly-ucinji-alamat/">Hudaýyň goly: üçinji alamat</a> появились сначала на <a href="https://ceper.kitap.casa">Çeper eser</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://ceper.kitap.casa/hudayyn-goly-ucinji-alamat/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Musa Pygamber &#8212; jadygöý</title>
		<link>https://ceper.kitap.casa/musa-pygamber-jadygoy/</link>
					<comments>https://ceper.kitap.casa/musa-pygamber-jadygoy/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[begligowshakow]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 07 Aug 2025 15:59:47 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Makalalar]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://ceper.kitap.casa/?p=313</guid>

					<description><![CDATA[<p>Musa pygamber Hudaý tarapyndan, Müsüriň hökümdary faraonyň ýanyna pygamberlik missiýasy bilen ugradylýar we Hudaýyň alamatlary hökmünde öz hasasyny diri ýylana öwürüp görkezýär. Fizikaň kanunynyň bozulmagy, biziň döwrümizde we geçmişde Hudaýyň bardygyndan uly alamat bolup hyzmat etmeli welin, emma faraon Musany...</p>
<p>Сообщение <a href="https://ceper.kitap.casa/musa-pygamber-jadygoy/">Musa Pygamber &#8212; jadygöý</a> появились сначала на <a href="https://ceper.kitap.casa">Çeper eser</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-315 aligncenter" src="https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/85711637-300x200.jpg" alt="" width="447" height="298" srcset="https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/85711637-300x200.jpg 300w, https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/85711637.jpg 700w" sizes="auto, (max-width: 447px) 100vw, 447px" /></p>
<p>Musa pygamber Hudaý tarapyndan, Müsüriň hökümdary faraonyň ýanyna pygamberlik missiýasy bilen ugradylýar we Hudaýyň alamatlary hökmünde öz hasasyny diri ýylana öwürüp görkezýär. Fizikaň kanunynyň bozulmagy, biziň döwrümizde we geçmişde Hudaýyň bardygyndan uly alamat bolup hyzmat etmeli welin, emma faraon Musany jadygöý diýip yglan edýär we Musany jedelde ýeňmek üçin Müsürüň ähli gözbagçylaryny ýygnaýar, netijede gözbagçylar ýeňilýär we yslam dinini kabul edýärler. Bu wakadan ençeme ýyl geçen bolsada, biziň döwürleimizde hem, Musa pygamberiň jadygöý bolandygyny bize ynandyrjak bolýarlar. Öň ençeme gezek aýdyşym ýaly, biziň ählimiz duşmanyň döredýän informasiýa meýdanynda ýaşaýas we şol inforasyýa meýdandaky jadygöýleriň ählisi diýen ýaly elleri hasaly, bu alamat, Musa pygambere barýan menzil bolýar. Duşman şeýle usul bilen, adamlaryň aňynda belli bir suraty berkitjek bolýar: “Jadygöýleriň eli elmydama hasaly” we şol obrazdan gelip çykýan netije, Musa pygamber eli hasaly bolansoň we gudrat görkezensoň, ol hem jadygöý. Dogrusy pygamberleriň ählisi elleri hasaly bolupdyr diýip bir ýerlerden eşdipdim.<br />
Elbetde ähli zady ýöne bir tötänligiň hasabyna hem ýazsaň bolar, sebäbi dürli döwürlerde döredilen dürli görnüşdäki mediýa we edebiýat onümleri nädip şol bir suraty görkezip bilýärler? Birinji suratdaky ady belli meşgur oýun bolup durýar we ol hem öz müsür stilistikasynda eli ýylan hasaly jadygöýüň obrazyny görkezýär? Hamala tutuş dünýä dil düwüşen ýaly? Hakykatda bolsa bar zat ýönekeý, ABŞ-larynda ýörüte baňklar we ýörüte fontlar bar, ana şol fontlar ähli meşgur taslamalary goldaýarlar we pul kömek etmek bilan öz hudaýlary şeýtanyň ideýalaryny köpçülige siňdirýärler.<br />
<i>Gurhanyň özünde Hudaý Musadan &#171;eliňdäki näme&#187; diýip soranda, Musa bu meň hasam, men hasa bilen öz goýunlaryma bagdaky ýapraklary kakyp berýän diýýär, hasanyñ pygamberlige we gudrata o diýen derkar ýerem ýok.</i></p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-316 aligncenter" src="https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/1-300x169.webp" alt="" width="380" height="214" srcset="https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/1-300x169.webp 300w, https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/1.webp 639w" sizes="auto, (max-width: 380px) 100vw, 380px" /></p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-317 aligncenter" src="https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/2-300x165.webp" alt="" width="373" height="205" srcset="https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/2-300x165.webp 300w, https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/2.webp 640w" sizes="auto, (max-width: 373px) 100vw, 373px" /></p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-318 aligncenter" src="https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/3-300x146.webp" alt="" width="374" height="182" srcset="https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/3-300x146.webp 300w, https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/3.webp 640w" sizes="auto, (max-width: 374px) 100vw, 374px" /></p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-319 aligncenter" src="https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/4-300x166.webp" alt="" width="379" height="210" srcset="https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/4-300x166.webp 300w, https://ceper.kitap.casa/wp-content/uploads/2025/08/4.webp 640w" sizes="auto, (max-width: 379px) 100vw, 379px" /></p>
<p>Сообщение <a href="https://ceper.kitap.casa/musa-pygamber-jadygoy/">Musa Pygamber &#8212; jadygöý</a> появились сначала на <a href="https://ceper.kitap.casa">Çeper eser</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://ceper.kitap.casa/musa-pygamber-jadygoy/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Hudaýyň goly: ikinji alamat</title>
		<link>https://ceper.kitap.casa/hudayyn-goly-ikinji-alamat/</link>
					<comments>https://ceper.kitap.casa/hudayyn-goly-ikinji-alamat/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[begligowshakow]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 07 Aug 2025 15:32:22 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Makalalar]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://ceper.kitap.casa/?p=310</guid>

					<description><![CDATA[<p>Zeminde ähli zady Hudaý dolandyrýan bolsa, diýmek ähli zatda Hudaýyň goly bolmaly? Özem hiç kim tarapyndan gaýtalap bolmajak goly, zemindäki hiç bir güýç, zemindäki prosesleri Hudaý ýaly ussatlyk bilen dolandyryp bilenok. Elbetde ähli zady mysal getirseň has düşnükli bolýar, ýöne...</p>
<p>Сообщение <a href="https://ceper.kitap.casa/hudayyn-goly-ikinji-alamat/">Hudaýyň goly: ikinji alamat</a> появились сначала на <a href="https://ceper.kitap.casa">Çeper eser</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Zeminde ähli zady Hudaý dolandyrýan bolsa, diýmek ähli zatda Hudaýyň goly bolmaly? Özem hiç kim tarapyndan gaýtalap bolmajak goly, zemindäki hiç bir güýç, zemindäki prosesleri Hudaý ýaly ussatlyk bilen dolandyryp bilenok. Elbetde ähli zady mysal getirseň has düşnükli bolýar, ýöne şu tema boýunça mende real durmuşdan mysal ýok. Dogrusy mysal bar, ýöne realda tanaýan adamlarymyň göwnüne degesim gelenok we barybir meniň mysalym känbir ynandyrjy bolmaz. Ýöne, onuň ýerine çeper edebiýatdan diýseň gowy mysal bar, ol hem meniň iň gowy görýän eserim. Şol eseri ilkinji gezek okan mahalym, nämäniň nämedigine doly düşünmedim, ýöne örän wajyp bir zatlar eşidenime ynanýardym. Hudaýyň golunyň alamatyny düşündirmek üçin, azajyk eseriň sýužetini aýdyp bermeli boljak:<br />
Eseriň ady “Kafka kenarda”, ýapon ýazyjysy Haruki Murakaminiň eseri, dogrymy aýtsam şu eser barada gürrüň bermek maňa agyr düşýär, ýöne gynansam-da Haruki Murakamiden başga, şu tema ýakyn baran awtor ýok.<br />
Saýeki atly bir ýaş gyz, 15 ýaşyndan başlap bir oglana aşyk bolýar, ol oglanyň ady Kafka. Ol oglan Frans Kafkanyň eserlerini halany üçin, özüne şol lakamy saýlap alýar. Kafka baý maşgaladan, öz başlaryna köne kitaphanalary bar we oglan şol kitaphanada ýaşaýar. Kafkany söýýän gyz Saýeki bolsa, şol kitaphanada oglan bilen wagtyny geçirçýär. Saýeki üçin oň durmuşunyň iň bagtly günleri, onuñ 15 ýaşyna düşýär. Soň Kafka Ýaponiýanyň paýtagtyna Tokio okuwa girýär we öz söýgülsini taşlamaly bolýar. Gyza aýralyk agyr düşýär, ýöne ýagdaý az wagtdan soň has agralýar, sebäbi Kafkany Tokioda urup öldürýärler. Soň Saýeki atly gyzyň dünýesi bulaşýar, öz ýaşaýan şäherini taşlap gidýär, başga birne durmuşa çykýar, bir çaga dogurýar we ol çagany dört ýaşynda taşlap, öz köne şäherine barýar. Öz öňki söýgülsiniň maşgalasy ol gyza şol köne kitaphanadan iş berýärler. Kitaphana bolsa şahsy ýagdaýdan, köpçülikleýin ýagdaýa geçýär, şol kitaphanany bolsa Saýeki dolandyrýar, kitaphananuñ ikinji gatynda, oň Tokiodo wepat bolan söýgülsiniň otagy bar.<br />
Indi ikinji sýuzet barada aýdyp bermeli. Kitabyň baş gahrymany Tamura familýaly 15 ýaşly ýaş oglan, ol dört ýaşynda wagty ejesi bilen kakasy aýrylyşýar we ony ejesi kakasyna goýup gidýär, iň bärkisi hoşlaşanogam. Tamurany geň galdyrýan zat, oň ejesi ondan geçip, öz ýany bilen gyzlyk alynan gyzy alyp gidýär. Tamura näme üçindir özüne Kafka diýen lakamy alýar. Hawa, edil öz ejesiniň birinji söýgülsiniň lakamyny. Kafka Tamuraň kakasy, öz aýalyny aýralyk üçin bagyşlap bilenok we şol sebäpden öz aýalyndan ar almak isleýär. Ol öz ogluna ol entek kiçi wagty birje gezek şeýle diýýär: Sen ulanarsyň we meni öldürersiň, özem öz ejeň bilen ýatarsyň (jynsy gatnaşyk manyda), belki öz aýal doganyň bilen hem ýatarsyň. Kafka Tamura bir bada kakasynyň aýdan sözlerine düşünenok, ýöne wagtyň geçmegi bilen ol sözler Kafkada edil programma ýaly işläp başlaýar, Kafka öz ejesi bilen ýatasy gelýär we öz kakasynyň onuñ kellesine şeýle pikirler bilgeşleýin guýanlygyna ynanýar, öz aýalyndan ar almak üçin. Kafka Tamura 15 ýaşynda öz öýünden gaçbar, sebäbi 15 ýaşap öz kakasyny öldürerin öýdýär, edil öz kakasynyň aýdyşy ýaly we aýlanyp aýlanyp öz ejesniň ýaşaýan şäherine we öz ejesiniň işleýän kitaphanasyna barýar. Ol başda kitaphana ýöne kitap okmaga gatnaýar, soň ol ýerik işe girýär, soň ýaşamaga ýeri bolmansoň, kitaphanaň 2-nji gatyndan oňa ýaşamaga ýer berýärler. Şu ýerde ykballaryň ählisi kesişýär: Saýeki atly aýal, kitaphananyñ müdiri, öz durmuşynda iň bagytly günleri, öz 15 ýaşyna düşdi diýip pikir edip ýören, we şol günleriň hyýalynda gezip ýören aýal. Ençeme ýyllardan soň, öň söýgülsiniň otagyna 15 ýaşly oglan göçüp gelýär we ol oglanyň ady hem Kafka. Şu ýerde Saýekiň islegi hasyl bolýar. Kafka Tamura, kakasynyň kellesine guýan programmasyndan soň, öz ejesi bilen ýatmak barada köp pikir edýär we dönüp daşyp öz ejesine duşýar, oň hem islegi hasyl bolýar. Kafka Tamuraň kakasy, öz aýalyndan (şeýle usul bilen) ar almak isleýär we başga bir mistiki ritwal üçin ölesi gelýär, ol adamyň hem arzuwy hasyl bolýar. Eseriň bir ýerinde Kafka Tamura öz ejeisnden sen näme üçin meni taşladyň diýip sorag berýär, (4 ýaşynda wagty taşlananyny göz öňüne tutýar), Saýeki bolsa oňa öz 15 ýaşly wagtyndaky söýgülsine berjek jogabyny berýär, Sen meni taşlanyň üçin men seni taşladym. (bu ýerde 15 ýaşly Kafkaň Saýekini taşlap tokiýa okuwa gitmegi barada gürrüň gidýär) Dogrusy kitapda azajyk başgarak, men diňe manysyny getirdim.<br />
Gepiň gysgasy awtor Haruki Murakami näme diýjek bolýar? Awtor Hudaýyň gollarynyň iň Beýik alamatynyň birini görýär we şony şekillendirmäge synanşýar. Bu kitapda ähli gahrymanlar öz isleýän zatlaryna ýetdiler, ýöne iň geň ýeri, ähli zat bir nokadyň üstünde çözüldi. Birinji adamyň isleýän zady ikinji adamyň isleýän zady bilen gabat geldi, ikinji adamyň isleýän zady üçinji adamyň islegi bilen gabat geldi. Mysal üçin Saýeki atly aýal, 56 ýaşynda we günde diýen ýaly kitaphanada öz söýgülsini ýatlamaga mežbur bolýar we hyýalynda şol günleri janlandyrýar. Elbetde ol aýala oň isleýän zadyny bermek üçin, Hudaý durmuş sinariýasyna islendik bir köçeden geçip barýan 15 ýaşly oglan bilen Saýekini duşuranok. 15 ýaşly oglanyň hem öz şahsy islegleri bar we iki isleg birek birege gabat gelýär.<br />
Şol eserden ýene bir mysal getireýin we bu mysal esasy sýužeta känbir degişli däl. Ýaponýada bir mugallym aýal, tebigaty öwreniş sapagynda, mekdep okuwçy çagalary daga gezelenje kömelek çöplemäge çykarýar. Gezelenç wagtynda ol aýalda duýdansyz aýbaşy başlaýar we aýal alaçsyzlykdan ýanyndaky bir polatensa süpürinýär we ony bir ýerlerik zyňyp göýberýär. Soň ol polatensany tötänden çagalaryň biri tapýar we mugallyma gitrip berýär, özem nämäň nämedigine düşünmän. Mugallym bolsa ol çaga erbet edip käýeýär we yz ýanyndan ökünýär. Sebäbi çagalaryň ählisi diýen ýaly ýetim, sebäbi ol wagtlar ikinji jahan urşy gidip durdy. Mugallym käýänden soň, çagalaryň ählisi gezekli gezegine özüni ýitirip başlaýarlar we esli wagtdan soň özlerine gelýärler. Mugallyma polotensäni getrip beren oglanjyk, ömrüniň soňuna çenli aklyndan azaşan bolup galýar. Bu ýerde mugallymyň çagalara gygyrmagynyň hiç hili dahylly ýeri ýok. Çagalar daga çykyp barýan wagty asmanda bir ýerde duşman samalýodymy, ýa-da başga planetadan gelenleriň gämisini, şuňa meňzeş bir zat görýärler. Bu ýerde awtoryň aýtjak bolýan zady, hatda şeýle uly wakalarda-da, çagalaryň asmanda görmesiz zat görüp we çaşmaklary hem, mugallym aýalyň örän utanan zadyny gizlemekde getiren peýdasy bar. Mugallym aýal esasanda oňa platensany getirp beren çagajygyň hiç haçan öz huşuna gelmezligini isledi, ol çaga öz akylna dogrudan hem gelmedi, ýöne mugallymyň bu ýerde dahylly ýeri ýok, ol çagaň başga bir maksady bardy.<br />
Hudaý adam ykballaryny örän ussatlyk bilen dokaýar, köp halatlarda Hudaýyň alyp barýan proseslerini sözde-de aýdyp bolanok. Mysal üçin, hekaýa we başga zatlary ýazmaga synanşaňda, sýužet owadan bolar ýaly, ýa-da ideýany okyýja gowy ýetirmek maksady bilen, hekaýa goşmaça bir personaž girizmeli bolýar, şeýle ýagdaýlar dünýewi edebiýatda köp gabat gelýär. Ol personažyň eserde başga bir işem ýok, sýužetiň birje ýerini ýamamaly we soň eserden baky ýitip gitmeli, bu adam beýnisiňiň bar işleýşi. Hudaýda bolsa ýagdaý beýle däl, goşmaça personaž Hudaýa gerek däl, Ol sýužetdäki ähli deşikleri ýerli personažlar bilen ýamaýar. Bize bolsa diňe haýran galaýmak galýar.</p>
<p>Сообщение <a href="https://ceper.kitap.casa/hudayyn-goly-ikinji-alamat/">Hudaýyň goly: ikinji alamat</a> появились сначала на <a href="https://ceper.kitap.casa">Çeper eser</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://ceper.kitap.casa/hudayyn-goly-ikinji-alamat/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
